الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
114
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
خداوند عز و جل بر چيده شود » ( 1 ) در ميان امتيازات فراوانى كه على ع داشت و گاهى خودش به عنوان سرمشق براى ديگران به آن اشاره مىكند همين مسئله عدم فرار از ميدان جهاد است آنجا كه مىفرمايد « انى لم افر من الزحف قط و لم يبارزنى احد الا سقيت الارض من دمه » ! : « من هيچگاه از برابر انبوه دشمن فرار نكردم ( با اينكه در طول عمرم در ميدانهاى زياد شركت جستم ) و هيچ كس در ميدان جنگ با من روبرو نشد مگر اينكه زمين را از خونش سيراب كردم » ( 2 ) عجيب اين است كه جمعى از مفسران اهل تسنن اصرار بر اين دارند كه حكم آيه فوق مخصوص جنگ بدر بوده است و اين تهديد و تشديدى كه در زمينه فرار از جهاد در آن بيان شده مربوط به جنگجويان بدر است ، در حالى كه نه تنها دليلى در آيه بر اختصاص نيست بلكه مفهوم آيه يك مفهوم كلى در باره همه جنگجويان و همه مجاهدان است ، قرائن ديگر در آيات و روايات نيز اين موضوع را تاييد مىكند ( البته اين حكم اسلامى شرائطى دارد كه در آيات آينده از همين سوره بيان خواهد شد ) سپس براى اينكه مسلمانان از پيروزى بدر مغرور نشوند و تنها بر نيروى جسمانى خودشان تكيه نكنند بلكه همواره دل و جان خود را به ياد خدا و مددهاى او گرم و روشن نگاه دارند مىگويد : « اين شما نبوديد كه دشمنان را در ميدان بدر كشتيد بلكه خداوند آنها را به قتل رساند » ( * ( فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلكِنَّ اللَّه قَتَلَهُمْ ) * ) « و تو اى پيامبر نيز خاك و ريگ در صورت آنها نپاشيدى بلكه خدا پاشيد »
--> ( 1 ) نور الثقلين ج 2 ص 138 ( 2 ) نور الثقلين ج 2 ص 139